Digitale vergunningverlening met BIM (Building Information Modeling)

Het implementeren van BIM kan het vergunningverleningsproces efficiënter maken door knelpunten sneller te signaleren en op te lossen. Hierdoor kan de doorlooptijd van vergunningaanvragen worden verkort, wat uiteindelijk bijdraagt aan het versnellen van de woningbouwopgave. 

BIM staat voor Building Information Modeling. Het is een werkwijze waarmee informatie over een bouwwerk digitaal wordt vastgelegd, vaak in een 3D-model. Hierdoor wordt gewerkt met één informatiemodel dat inzicht geeft in het ontwerp. Dit draagt bij aan een efficiënter ontwerpproces en kan daarnaast leiden tot een sneller en efficiënter toetsingsproces. 

De woningbouwopgave vraagt om snellere en efficiëntere vergunningverlening, terwijl de kwaliteit en zorgvuldigheid in het proces moeten worden gewaarborgd. Het uitwisselen en beoordelen van informatie speelt hierbij een belangrijke rol: hoe beter informatie beschikbaar, gestructureerd en toetsbaar is, hoe sneller en consistenter besluiten kunnen worden genomen. BIM biedt hiervoor kansen en geeft ook mogelijkheden voor betere toetsing. Op termijn kan zelfs het vergunningsproces deels geautomatiseerd worden.

BIM wordt binnen de bouwsector (architecten, stedenbouwkundigen, projectontwikkelaars) al breed toegepast. Binnen de gemeentelijke vergunningverlening staat de toepassing nog relatief aan het begin. Daarnaast ontstaan er steeds meer praktijkervaringen, standaarden en landelijke initiatieven die gemeenten helpen om hiermee aan de slag te gaan. Gemeenten zetten actief stappen met digitale vergunningverlening op basis van BIM. Zo werken binnen de VNG-pilot onder andere Rotterdam, Apeldoorn, Veenendaal, nieuwkoop en Eindhoven aan de toepassing van BIM in vergunningverlening.

Bij veel vergunningsaanvragen bestaat de informatie nu nog uit losse documenten, tekeningen en bijlagen. Dat kost tijd bij het indienen, beoordelen en afstemmen. Door meer te werken met BIM kan informatie gestructureerder worden aangeleverd en beoordeeld. BIM draagt bij aan snellere afhandeling, minder dubbel werk en betere samenwerking tussen aanvragers, gemeenten, omgevingsdiensten en andere betrokken partijen. Tegelijk vraagt dit om heldere afspraken over standaarden, processen, rollen en verantwoordelijkheden. 

Op 10 juni 2026 is de digiDeal Digitale vergunningverlening met BIM ondertekend. Met deze digiDeal werken partijen samen aan het digitaal en datagedreven verwerken van vergunningsaanvragen voor de bouw. Het doel is om informatie uit bouwaanvragen beter bruikbaar te maken in de beoordeling, zodat gemeenten, initiatiefnemers en ketenpartners efficiënter kunnen samenwerken.

Voor gemeenten raakt dit direct aan de dagelijkse praktijk van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH), maar ook aan de bredere digitaliseringsopgave. De vraag is niet alleen welke techniek beschikbaar is, maar vooral hoe digitale informatie op een goede manier kan worden gebruikt in het werkproces.