Met het instrument 'Open Boeken' delen gemeenten, corporaties en ontwikkelaars financiële informatie om gezamenlijk de haalbaarheid van gebiedsontwikkelingen te beoordelen. Door transparantie over kosten, opbrengsten, risico's en belangen ontstaat meer vertrouwen en kunnen partijen sneller tot oplossingen komen. Hoewel het instrument oorspronkelijk sterk gericht is op de samenwerking tussen corporaties en ontwikkelaars, blijkt uit de praktijkvoorbeelden in dit artikel dat gemeenten juist een belangrijke derde partij kunnen zijn, vooral wanneer zij zelf een actieve rol hebben in de gebiedsontwikkeling of de grondexploitatie voeren. Praktijkvoorbeelden uit Leusden en Vlaardingen laten zien dat financiële openheid helpt om vastgelopen projecten weer in beweging te krijgen en betere afspraken te maken over risicodeling en financiering. Hoewel de aanpak tijd en inzet vraagt, voorkomt zij misverstanden, langdurige onderhandelingen en wantrouwen. Daardoor kunnen besluiten sneller worden genomen en wordt de realisatie van woningbouwprojecten versneld.
